Logo


Don Carlos


MUZYCZNE

CYKL OPERA ŚLĄSKA

Don Carlos
Duża Scena

[WT]    28.04   |  18.00
Bilety:
45-75 zł

WYDARZENIE ODWOŁANE








UDZIAŁ BIORĄ

kierownictwo muzyczne: Tadeusz Serafin
reżyseria i scenografia: Waldemar Zawodziński
ruch sceniczny i choreografia: Janina Niesobska
kierownictwo chóru: Krzysztof Martyniak
kierownictwo baletu: Olga Kozimala-Kliś
współpraca muzyczna: Dorota Agnoletto, Krzysztof Dziewięcki,  Andrzej Knap
asystenci reżysera: Maciej Komandera, Jarosław Świtała





ŚCIEŻKA SZTUKI



PLAKAT / ULOTKA



DON CARLOS

Libretto według dramatu Friedricha Schillera, Joseph Méry, Camille du Locle
Spektakl w oryginalnej wersji językowej

AKT I 

Odsłona 1.

O szarym świcie z kaplicy przy klasztorze Saint Juste dobiega śpiew mnichów, modlących się przy grobowcu cesarza Karola V, ojca panującego obecnie króla. Hiszpański infant, Don Carlos, nie mogąc pogodzić się z utratą narzeczonej odebranej mu przez własnego ojca, szuka odosobnienia. Pociesza go tajemniczy mnich, dziwnie podobny do zmarłego cesarza. Nadchodzi markiz Posa, który właśnie powrócił z Niderlandów. Namawia on infanta, aby prosił ojca o powierzenie mu namiestnictwa Flandrii, gdzie Carlos mógłby wykorzystać swe stanowisko dla dobra flandryjskiego ludu. Młodego księcia porywają szczytne idee Posy. Zgadza się więc na jego plan i obaj przyjaciele na wyciągnięte miecze przysięgają sobie wierność aż do śmierci (duet „Dio che nell’ alma”).  

Odsłona 2.

W ogrodzie Eskurialu damy dworu starają się śpiewem rozproszyć melancholię królowej Elżbiety. Paź Tebaldo melduje przybycie markiza Posy, który doręcza królowej list od jej matki z Paryża oraz dyskretnie podaje jej bilecik od infanta. Na polecenie królowej damy dworu oddalają się wraz z markizem, a po chwili nadchodzi Don Carlos. Prosi on Elżbietę, aby wyjednała u króla wysłanie go do Flandrii, zarazem jednak nie może się powstrzymać, aby nie mówić jej o swej niewygasłej miłości. Słysząc kroki króla i jego orszaku, Carlos ukrywa się, zaś Filip, zastawszy małżonkę samą, czyni jej ostre wymówki, a damę dworu, która winna była pełnić służbę przy królowej, skazuje na wygnanie. Serce króla dręczy podejrzliwość i niepewność. Nie dowierza on ani żonie, ani synowi, ma zaufanie tylko do markiza Posy, o czym oznajmia mu po dłuższej z nim rozmowie, przestrzegając go zarazem przed wszechwładnym Inkwizytorem.

AKT II

Odsłona 1.

W pałacowych ogrodach w Madrycie odbywa się nocna zabawa. Elżbieta jednak, myśląc o czekającym ją jutro okropnym widowisku palenia heretyków, nie chce brać w niej udziału. Oddaje księżniczce Eboli swój płaszcz, prosząc, aby ją zastąpiła. Nadchodzi Carlos, który otrzymał bilecik wzywający go na schadzkę. Widząc zbliżającą się zawoalowaną damę jest przekonany, że to królowa, i zwraca siędo niej z miłosnymi wyznaniami. Tajemnicza dama również oświadcza Carlosowi swą miłość, gdy jednak zdejmuje welon, zdumiony i przerażony infant poznaje w niej księżniczkę Eboli. Ostrzega ona Carlosa przed markizem Posą, który stał się królewskim zausznikiem, gdy jednak po chwili orientuje się, że infant oczekiwał królowej, nie posiada się z gniewu. Markiz Posa, który z ukrycia słyszał część rozmowy, chce zabić księżniczkę, obawiając się zdrady z jej strony, jednak Carlos go powstrzymuje. Eboli oddala się, zaś obaj druhowie raz jeszcze przysięgają sobie wieczystą przyjaźń.  

Odsłona 2.

Na wielkim placu przed kościołem w obecności królewskiej pary i całego dworu rozpoczyna się posępna uroczystość autodafé. Przybywają posłowie z Flandrii, prosząc króla o zmiłowanie nad ich nieszczęśliwym krajem, jednak serce Filipa nie ma litości dla buntowników i odstępców od katolickiej wiary. Gdy Carlos energicznie wstawia się za nimi, rozgniewany król każe odebrać mu szpadę. Nikt z grandów nie odważa się rozbroić infanta; czyni to w końcu… Posa. Kat podpala stos – na tle śpiewu wszystkich obecnych rozlega się z nieba tajemniczy głos, zapewniający wieczny pokój i szczęście skazańcom.

AKT III

Odsłona 1.

Zimny, wyniosły i okrutny, nieznający na pozór żadnych ludzkich uczuć, arcykatolicki władca połowy świata, posłuszny jedynie Bogu i Świętej Inkwizycji – w ciszy nocnej, w posępnej samotności swej komnaty okazuje się Filip człowiekiem takim jak wszyscy, człowiekiem, do którego duszy ma dostęp miłość i cierpienie. Otrzymał właśnie dowody świadczące, iż miłość między Elżbietą a infantem bynajmniej nie wygasła (aria „Ella giammai m’ama”). Nadchodzi Wielki Inkwizytor, 90-letni ślepy starzec. Usłyszawszy, że Carlos zamierza chwycić za broń przeciw ojcu, radzi uśmiercić go w imię wyższych celów, żąda także wydania w ręce Inkwizycji wolnomyśliciela – markiza Posy. Król sprzeciwia się ostro, jednak w końcu ustępuje i korzy się przed potęgą faktycznego władcy Hiszpanii. Pojawia się Elżbieta, skarżąc się, że ukradziono jej kosztowną szkatułkę. Okazuje się, że szkatułka jest w posiadaniu króla, a gdy Elżbieta mimo jego żądania wzdraga się ją otworzyć, Filip czyni to sam i znajduje wewnątrz portret Don Carlosa. Uniesiony gniewem, obrzuca żonę obelgami; Elżbieta mdleje, zaś markiz Posa czyni monarsze wyrzuty z powodu jego gwałtowności; obawiając się, iż Carlos jest zgubiony, Posa postanawia ratować go, kierując na siebie podejrzenie o spisek przeciw królowi. Szkatułkę dostarczyła królowi księżniczka Eboli, chcąc zemścić się na swej rywalce. Za późno zrozumiała zło swego postępowania. Zamierza odpokutować swą winę w klasztorze, przedtem jednak chce ratować uwięzionego Carlosa (aria „O don fatale”).

Odsłona 2.

Posa odwiedza Carlosa w więzieniu i zawiadamia go, że skierował na siebie podejrzenie o wywołanie powstania we Flandrii i że minuty jego życia są policzone (aria „Per me giunto”). Carlos chce śpieszyć do króla i wyjaśnić, że to on był głową spisku, lecz w tym momencie pada skrytobójczy strzał i Posa, śmiertelnie ranny, osuwa się na ziemię, błagając przyjaciela, aby poświęcił swe życie dla ocalenia Flandrii („O Carlo, ascolta”). Nadchodzi król, aby wobec niesłuszności swych podejrzeń zwrócić Carlosowi jego szpadę i wolność. Carlos jednak odwraca się od mordercy swego przyjaciela. Do więzienia wpada podburzony przez księżniczkę Eboli tłum, żądając uwolnienia infanta. Sytuacja jest groźna – jednak nieoczekiwane pojawienie się Wielkiego Inkwizytora osłania króla potęgą władzy Kościoła i przywraca spokój.

Akt IV

Zrozpaczona Elżbieta postanawia szukać schronienia w klasztorze (aria „Tu che le vanità”). Po raz ostatni spotyka się ona z Carlosem i w imieniu zamordowanego przyjaciela nakłania go, aby swe osobiste uczucia poświęcił na rzecz walki o wolność Flandrii. Oboje żegnają się na zawsze – w tym jednak momencie staje przed nimi groźny król Filip wraz z Inkwizytorem. Okrutny starzec każe pojmać infanta, lecz pojawia się znowu tajemniczy mnich, który ku zdumieniu obecnych daje się im poznać jako… zmarły cesarz Karol V, i osłoniwszy Carlosa, uprowadza go do wnętrza klasztoru.

Z „Przewodnika operowego” Józefa Kańskiego/



Wydarzenie Gościnne









Z ARCHIWUM CYKLU OPERA ŚLĄSKA


Wydarzenie
OPERA ŚLĄSKA
Don Carlos


Wydarzenie
OPERA ŚLĄSKA
Łucja z Lammermoor


Wydarzenie
OPERA ŚLĄSKA
Zemsta nietoperza


Wydarzenie
OPERA ŚLĄSKA
Napój miłosny




Wydarzenie
OPERA ŚLĄSKA
Dziadek do orzechów


Wydarzenie
OPERA ŚLĄSKA
Moc przeznaczenia


Wydarzenie
OPERA ŚLĄSKA
Nabucco


Wydarzenie
OPERA ŚLĄSKA
Romeo i Julia




Wydarzenie
OPERA ŚLĄSKA
Traviata


Wydarzenie
OPERA ŚLĄSKA
Don Kichot


Wydarzenie
OPERA ŚLĄSKA
Moc przeznaczenia


Wydarzenie
OPERA ŚLĄSKA
Straszny dwór




Wydarzenie
OPERA ŚLĄSKA
Cyganeria


Wydarzenie
OPERA ŚLĄSKA
Don Desiderio


Wydarzenie
OPERA ŚLĄSKA
Szeherezada/Medea


Wydarzenie
OPERA ŚLĄSKA
Rzekoma ogrodniczka – La Finta Giardiniera




Wydarzenie
OPERA ŚLĄSKA
Tosca


Wydarzenie
OPERA ŚLĄSKA
Romeo i Julia


Wydarzenie
OPERA ŚLĄSKA
Madama Butterfly


Wydarzenie
OPERA ŚLĄSKA
My Fair Lady




Wydarzenie
OPERA ŚLĄSKA
Księżniczka czardasza


Wydarzenie
OPERA ŚLĄSKA
Dziadek do orzechów


Wydarzenie
OPERA ŚLĄSKA
Romeo i Julia


Wydarzenie
OPERA ŚLĄSKA
Nabucco




Wydarzenie
OPERA ŚLĄSKA
Aida


Wydarzenie
OPERA ŚLĄSKA
Wesoła wdówka


Wydarzenie
OPERA ŚLĄSKA
Moc przeznaczenia


Wydarzenie
OPERA ŚLĄSKA
Ubu król




Wydarzenie
OPERA ŚLĄSKA
Baron cygański


Wydarzenie
OPERA ŚLĄSKA
My Fair Lady


Wydarzenie
OPERA ŚLĄSKA
My Fair Lady


Wydarzenie
OPERA ŚLĄSKA
Madama Butterfly




Wydarzenie
OPERA ŚLĄSKA
Carmen


Wydarzenie
OPERA ŚLĄSKA
J. Strauss „Zemsta nietoperza”


Wydarzenie
OPERA ŚLĄSKA
K. PENDERECKI „Ubu Król”