Logo




K. KUTZ
Piąta strona świata


Premiera
16.02.2013

Duża Scena
2 h 15 min.

Bilety normalne:
25 – 60 zł

Bilety ulgowe:
20 – 45 zł


SPEKTAKL

ZZA KULIS

WIDEO






REALIZATORZY

Robert Talarczyk adaptacja i reżyseria
Irena Świtalska dramaturgia
Ewa Satalecka scenografia, kostiumy i rysunki 
Maria Machowska kompozycja i realizacja światła 
Przemysław Sokół muzyka
Katarzyna Kostrzewa ruch sceniczny
Zbigniew Wróbel asystent reżysera
Zuzanna Szyszak animacje
Dagmara Habryka inspicjent 
Mikołaj Lichtański, Mirosław Witek realizator dźwięku 
Marcin Müller realizacje projekcji 
Krzysztof Lisiak dokumentacja fotograficzna



OBSADA

Dariusz Chojnacki Bohater
Artur Święs Lucjan
Bartłomiej Błaszczyński Alojz, Alter ego Dziadka Wawrzka
Andrzej Dopierała Ojciec
Barbara Lubos / Izabella Malik Matka
Ewa Leśniak Marianna
Grażyna Bułka / Alina Chechelska Chrobokowa
Bernard Krawczyk Dziadek Wawrzek
Alina Chechelska  / Violetta Smolińska Babka Halźbieta
Marcin Szaforz Heniek Basista, Karlik
Agnieszka Radzikowska / Aleksandra Sikorska Adela
Katarzyna Błaszczyńska / Dorota Chaniecka Izabela Czornynoga, Ema, Śpiewająca kobieta
Ewa Kutynia Rebeka, Babka Jorga, Śpiewająca kobieta, Matka na dworcu, Alicja
Anna Kadulska Matka Buli, Matka Jorga, Śpiewająca kobieta, Matka na dworcu, Matka Alicji, Truda - żona Karlika, Sąsiadka na weselu
Andrzej Warcaba Albin Lompa, Suchanek, Bauer Grundman, Żyd w pociągu. dr Hawranek
Adam Kopciuszewski (gościnnie) Żyd na targu, Ksiądz Dziędziela, Ojciec Buli, Bauer, dyrygent Oficer, Chrobok
Wiesław Kupczak Powstaniec, Wallotek, Frydek Orendorz, Bauer, Sąsiad na weselu, Pacjent
Zbigniew Wróbel Powstaniec, Tildeman, Ojciec Jorga, Bauer, Majster, Ksiądz na ślubie Lucjana
Jerzy Kuczera Żyd na targu, Lebel, Dziadek Jorga, Organista Koperniok
Marek Rachoń Żyd z Sosnowca, Ksiądz przyjaciel Alojza
Michał Piotrowski Niemiecki chłopiec, Alter-ego Tildemana, Jorg, Chłopak zesłany na roboty, Pacjent
Grzegorz Lamik (gościnnie) Rufus, Bula, Zawiadowca, Hubert, Chłopak zesłany na roboty, Pacjent
Marek Andrysek (gościnnie) Zygmunt Pniok - Akordeonista 
oraz 
Sebastian Krysiak, Sylwester Pozłótko, Jerzy Śpiewakowski (statyści z zespołu technicznego)




PLAKAT / PROGRAM



ŚCIEŻKA SZTUKI

PIĄTA STRONA ŚWIATA

Śląsk, a właściwie jego mały zakątek, leżące nad niegdyś graniczną rzeką Brynicą Szopienice. Tam właśnie umieścił akcję swojej debiutanckiej powieści Kazimierz Kutz. Wybitny reżyser filmowy i teatralny (współpracował m.in. także z Teatrem Śląskim) zawarł w niej bogaty i barwny obraz życia mieszkańców, pełen zdarzeń codziennych i o dziejowym znaczeniu, rejestrujący miejscowe anegdoty i portrety zwykłych ludzi, z których każdy ma swoją niepowtarzalną historię wartą upamiętnienia. Powstała w ten sposób fascynująca i gęsta od wydarzeń opowieść o miejscu bliskim sercu głównego bohatera, jego „Piątej stronie świata”.
Śląsk, piąta strona świata, to miejsce, gdzie zacierają się granice, a historia bawi się ludźmi i narodami. Nie sposób zamknąć go w sztywne ramy ani opowiedzieć od początku do końca. Można tylko próbować odsłaniać po kawałku, zestawić z tysiąca zabawnych, tajemniczych i fascynujących ludzkich historii. 
Jedno z najważniejszych przedstawień w Teatrze Śląskim ostatniej dekady i głośne wydarzenie w skali kraju. Teatr opowieści zrealizowany z ogromną wrażliwością na to, co lokalne i zarazem uniwersalne. 

 



Pokazywane Na Festiwalach Nagrodzone Tematyka Śląska Bestseller Prapremiera



MEDIA O SPEKTAKLU

Robertowi Talarczykowi udaje się zapanować nad mnogością wątków prozy Kutza i spleść z nich przedziwną balladę, czasem liryczną, czasem bezwzględną w ukazywaniu trudnej historii Śląska.

„Gazeta Wyborcza” Warszawa

 

Ascetyczny spektakl Talarczyka, toczący się na pustej scenie, ożywianej przez tylne projekcje i ruch zapadni, budują trzy żywioły. Stale obecny na scenie narrator Dariusza Chojnackiego, który perfekcyjnie trzyma w ryzach całość. Olśniewająca choreografia Katarzyny Kostrzewy, która każdej postaci zaproponowała indywidualną charakterystykę ruchową, a wiele sytuacji opowiedziała wprost językiem tańca współczesnego. (...) I żywioł trzeci to aktorzy Teatru Śląskiego, dla których ten spektakl to prawdziwe coup de force. Legendarny kutzowski aktor Bernard Krawczyk jako dziadek Wawrzek, skory do bitki, wypitki i honorowych czynów. Grażyna Bułka, Ewa Leśniak, Barbara Lubos, jako żelazne śląskie matki. Ekscentryczny i melancholijny Ojciec Andrzeja Dopierały, filigranowy i kruchy Alojz Bartłomieja Błaszczyńskiego oraz somnabuliczny Lucjan Artura Święsa. 

„Przekrój"

 

Scena, oczyszczona z dekoracji i nadmiaru sprzętów, staje się miejscem, w którym opowieść o „piątej stronie świata” jest tworzona przez barwny ludzki wielogłos. Przy pomocy kilku rekwizytów i kostiumów Talarczyk kreuje różne sytuacje i miejsca.

„Teatr”

 

W „Piątej stronie świata” nic nie kłuje. Kutz, zaczepny w publicystyce i polityce, w swej pierwszej powieści (a właśnie ona posłużyła za podstawę tego spektaklu) jest inny: refleksyjny i liryczny. Kreśli tradycyjną obyczajowość ziomków, ale też szanuje ich ambicje, samoświadomość, zakorzenioną godność. Przygląda się historycznym paradoksom, miesza żywych i umarłych, komizm z dramatem.

„Zwierciadło”

 

To nie jest spektakl ze śląską listą żądań, to nie jest polityczno-społeczno-petycja, nie jest to też ludowa, wyimaginowana opowieści z cepelii. Trzy pokolenia: osiemdziesięciolatek Kutz, czterdziestopięciolatek Talarczyk i trzydziestoletni Chojnacki mierzą się artystycznie z przeszłym i współczesnym Śląskiem (...). „Piątą stronę świata” cechuje z jednej strony najdojrzalsza forma literacka (powieść i jej adaptacja to po prostu dobry kawałek literatury), z drugiej bardzo przemyślana i celna inscenizacja, z teatralnym spojrzeniem, jakiego nie miały poprzednie spektakle dotyczące historii tego regionu. To wreszcie Teatr Śląski bez kompleksów, świetnie grający zespół aktorski i reżyser, który nie tyle wie co, ale wie jak powiedzieć to, co ma do powiedzenia.
„Gazeta Wyborcza” Katowice

 

Nie przypominam sobie, kiedy tak bardzo ucieszyłem się z sukcesu innego artysty jak podczas zeszłotygodniowej gali wręczenia nagród kończącej sopocki XIV Festiwal Teatru Polskiego Radia i Teatru Telewizji Polskiej "Dwa Teatry" (...) nagle słyszę, jak prowadzący galę Artur Orzech zaczyna mówić: "Nagrodę za twórczą realizację telewizyjną spektaklu >>Piąta strona świata<< otrzymuje Leszek Ptaszyński!".

Ingmar Villqist w felietonie dla „Gazety Wyborczej”



Jakiś czas temu w corocznym konkursie Instytutu Teatralnego w Warszawie na najlepszy polski tekst w minionym sezonie spektakl Teatru Śląskiego zdobył pierwsze miejsce za "Piątą stronę świata". Jest to sukces, jakiego dawno w tym teatrze nie było. 22 września, pół roku po premierze, przedstawienie pokazano w Teatrze Polskim w Warszawie. Sala była nabita, widownia świetna, a po spektaklu owacje identyczne jak w Katowicach.

Kazimierz Kutz w felietonie dla „Gazety Wyborczej”

 




NAGRODY I WYRÓŻNIENIA

> Główna nagroda w XIX Ogólnopolskim Konkursie na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej (nagroda zespołowa)

> 9 wskazań w prestiżowym rankingu „Najlepsze/Najlepsi” miesięcznika „Teatr” (ranking tworzy 14 najważniejszych krytyków w Polsce). Wyróżnienia za: najlepszą adaptację tekstu wg prozy Kazimierza Kutza, najlepszą reżyserię dla Roberta Talarczyka, najlepszą scenografię autorstwa Ewy Sataleckiej, najlepszą męską rolę w wykonaniu Dariusza Chojnackiego

> Złota Maska za najlepsze przedstawienie 2013 roku

> Złota Maska za najlepszą reżyserię w 2013 roku dla Roberta Talarczyka za reżyserię spektaklu „Piąta strona świata” Kazimierza Kutza w Teatrze Śląskim im. St. Wyspiańskiego w Katowicach

> Złota Maska za najlepszą rolę aktorską w 2013 roku dla Dariusza Chojnackiego za rolę Bohatera w spektaklu „Piąta strona świata” Kazimierza Kutza w reżyserii Roberta Talarczyka oraz za rolę Randle'a McMurphy’ego w spektaklu „Lot nad kukułczym gniazdem” Dale Wassermana w reżyserii Roberta Talarczyka w Teatrze Śląskim im. St. Wyspiańskiego w Katowicach

> Nominacja do Złotej Maski 2013 za muzykę dla Przemysława Sokoła

> XIV edycja Festiwalu Dwa Teatry 2014 – nagroda za reżyserię dla Roberta Talarczyka za oryginalne przeniesienie do telewizji spektaklu teatru żywego planu

> XIV edycja Festiwalu Dwa Teatry 2014 – nagroda dla Roberta Talarczyka za twórczą adaptację niezwykłej powieści Kazimierza Kutza „Piąta strona świata"

> XIV edycja Festiwalu Dwa Teatry 2014 – wyróżnienie aktorskie dla Dariusza Chojnackiego za rolę Bohatera w spektaklu „Piąta strona świata"

> XIV edycja Festiwalu Dwa Teatry 2014 – nagroda dla Leszka Ptaszyńskiego za twórczą realizację telewizyjną spektaklu teatralnego „Piąta strona świata" w reżyserii Roberta Talarczyka

> Nagroda dla Przemysława Sokoła, autora muzyki do spektaklu na Festiwalu Prapremier w Bydgoszczy

> Nominacja do Nagrody im. Konrada Swinarskiego dla Roberta Talarczyka za reżyserię spektaklu

> Nominacja do Nagrody im. Aleksandra Zelwerowicza za najlepsze kreacje aktorskie dla Dariusza Chojnackiego za rolę Narratora

> Nagroda podczas XIV Festiwalu Teatrów Moraw i Śląska w Czeskim Cieszynie za spektakl, w którym „magicznie odwzorowano losy ludności Śląska”.

 



POKAZY

> Udział w konkursie podczas XII edycji Festiwalu Prapremier w Bydgoszczy

> Udział w festiwalu Lokersi w Teatrze im. Modrzejewskiej w Legnicy

> Pokaz w ramach prezentacji Nówka Sztuka, organizowanym przez Instytut Teatralny na scenie Teatru Polskiego w Warszawie

> Rejestracja i montaż na potrzeby Teatru Telewizji we współpracy z TVP, oddział Katowice. Emisja na antenie TVP Kultura

> Udział w 3. Festiwalu Nowej Scenografii w Katowicach

> Udział w XIV Festiwalu Teatrów Moraw i Śląska w Czeskim Cieszynie



PATRONI I MECENASI PREMIERY